پیشنهاد سردبیر گفتگو

خبرنگاری برای نجات تاریخ

مریم اطیابی، خبرنگاری است که بارها با اقداماتی که انجام داده مانع از تخریب یا تغییر در هویت تاریخی شهر شده است، او معتقد است که مسئولیت اجتماعی یک خبرنگار آگاهی دادن به جامعه برای اطلاع از میراث تاریخی شهری است که در آن زندگی می‌کند.

مریم اطیابی که از سوی تهرانیار به مناسبت روزخبرنگار به عنوان یکی از خبرنگاران دغدغه‌مند و مسئولیت پذیر شناخته شده است، در گفت‌وگو با ما درباره ورودش به خبرنگاری گفت: من از کودکی علاقه زیادی به تاریخ و مطالعه در مورد آن داشتم، خواندن کتاب را دوست داشتم و به همین دلیل اطلاعات تاریخی‌ام کم و بیش زیاد بود. همین موضوع هم سبب شد تا وقتی که در حوالی سال ۸۴ وارد حرفه خبرنگاری شدم، حوزه تخصصی‌ام را میراث فرهنگی و هنرهای تجسمی انتخاب کنم. چند سال بعد هم فعالیتم را به شکل متمرکز در حوزه میراث فرهنگی ادامه دادم.

او ادامه داد: در این مدت به شکل ثابت یا حق‌التحریر با ایسکانیوز، اسکان، معماری نیوز، روزنامه بهار، روزنامه همشهری، روزنامه جام‌جم، روزنامه هفت صبح، روزنامه تهران امروز، روزنامه فرهنگ آشتی، کرگدن و … ادامه دادم و البته از شهریورماه سال ۹۸ از آخرین محل کار ثابتم خارج شدم، چرا که متوجه شدم برخی از ملاحظات مانع از پیگیری صریح من پیرامون موضوعات میراثی و مقابله با فساد و تخریب در این حوزه خواهد شد.

اطیابی افزود: پس از آن با کمک سه نفر دیگر از همکارانم یعنی آقایان سعید فتوحی، میلاد طیبی و علیرضا رمضان پور تصمیم به ایجاد یک رسانه مستقل گرفتیم اما چون پولی برای تاسیس سایت نداشتیم، میراث باشی را در فضای تلگرام و اینستاگرام تاسیس کردیم که خوشبختانه محتوا و اخبار تولید شده در این فضا خیلی زود مورد توجه قرار گرفت و توانستم روندی را که در حفاظت از میراث تاریخی شهر ایجاد شده بود، در این فضا ادامه دهم.

این خبرنگار با سابقه حوزه میراث فرهنگی با تاکید بر اینکه همه ما نسبت به تاریخ و هویت تاریخیمان مسئول هستیم، گفت: از نظر من متاسفانه یکی از آفت‌های بزرگی که خبرنگاری درحوزه میراث فرهنگی با آن مواجه شده، حرکت‌های پوپولیستی و ژورنالیستی است. اینکه بلافاصله و بدون توجه به ابعاد یک موضوع خبری منتشر شود که فلان جا تخریب شد، فلان جا آتش گرفت و … صرفا برای اینکه اولین خبر منتشر شده باشد، کار غلطی است. در حوزه میراث فرهنگی معتقدم اول باید موضوع به طور کامل بررسی و آسیب شناسی شده و به شکل درستی از رسانه استفاده شود.

اطیابی ادامه داد: خبرنگاری در حوزه میراث فرهنگی نیازمند دغدغه و تخصص است و به همین دلیل هم کمتر کسی به این حوزه ورود می‌کند. اگر خبرنگاران میراث فرهنگی را ببنید عمدتا افراد سن و سال دار و با سابقه‌ای هستند چرا که دیگر برای خبرنگاران جوان ورود به این حوزه جذابیت ندارد.

او با بیان اینکه حجم تخریب ها و آسیب هایی که به بناها و فضاهای تاریخی ما وارد می‌شود بسیار بالاست، گفت: بدون تعارف باید بگویم که دلیل این امر این است که اکثرما، یعنی هم مردم و هم مسئولان ما دغدغه جدی نسبت به میراث فرهنگی ندارند و این موضوع علیرغم شعارهایی هم که بعضا داده شده در اولویت نبوده است. نتیجه هم چیزی است که امروز می‌بینیم واین حجم از بی تفاوتی وتخریب آثار تاریخی است.

این خبرنگار درباره اینکه در این شرایط مسئولیت اجتماعی یک روزنامه نگار چه خواهد بود، گفت: معتقدم که برای حفاظت از میراث تاریخی، مردم باید خودآگاهی داشته باشند، یعنی بدانند که ارزش یک بنا یا فضای تاریخی چیست و این دقیقا همان مسئولیت اجتماعی است که از نظر من برعهده یک خبرنگار حوزه میراث فرهنگ است. مشابه این مسئولیت را خبرنگاران حوزه محیط زیست هم دارند. ما باید اهمیت و ارزش یک موضوع را به مردم نشان دهیم و آنوقت است که مردم هم نسبت به یک موضوع حساس می‌شوند و خودشان پای کار می‎آیند، کما اینکه در برخی موارد هم این موضوع را دیده‌ایم.
اطیابی ادامه داد: اگر بتوانیم این آگاهی را در مردم و درپی آن از طریق مطالبه‌گری مردمی در مسئولان هم ایجاد کنیم، آنوقت یک خبرنگار میراث فرهنگی یا محیط زیست می‌تواند برود و به معرفی پیشینه و تاریخ ویک محل بکر بپردازد.اما در حال حاضر تمام توان ما صرف دفاع و حفاظت از این فضاها می‌شود.

وی با بیان اینکه خبرنگاران میراث فرهنگی و محیط زیست، عمدتا جزو فعالان مدنی هم هستند، اظهارکرد: ممکن است در بسیاری از حوزه های خبری ارزش یک خبر به انتشار سریع آن باشد. اما در این حوزه ها گاهی خبرنگار از یک موضوعی مطلع شده و به جای رسانه ای کردن موضوع که می تواند آسیب‌زا باشد، آن را به اطلاع مسئولان رسانده و به دور از فضای رسانه‌ای پیگیری می‌کند. گاهی هم موضوع رسانه‌ای می‌شود و در نهایت مهم این است که بهترین نتیجه گرفته شود. نباید اجازه دهیم خبری که منتشر می‌‎شود بیشتر از فایده به میراث فرهنگیمان ضرر برساند.

این خبرنگار درباره اقداماتی که در حوزه میراث فرهنگی در تهران انجام داده و از آن رضایت دارد، گفت: اگر بخواهم صرفا درمورد تهران بگویم، یکی از مواردی که اخیرا هم نتیجه داد، ماجرای پل کن بود. بعد از سیلاب سال ۹۸ این پل که تنها پل تاریخی تهران و باقی مانده از دوره قاجار است، آسیب زیادی دید و با پیگیری هایی که از طریق شورای شهر انجام دادیم، موضوع به نتیجه رسید و قرار است به زودی بازسازی شود.

او به ماجرای کشف مومیایی در تهران هم اشاره کرد و گفت: در آن ماجرا صرف نظر از اینکه مومیایی متعلق به چه کسی بود، توانستم اولین تایید رسمی از کشف مومیایی در جنوب تهران را بگیرم که این موضوع به پیگیری های بعدی خیلی کمک کرد.

اطیابی ماجرای جلوگیری از دیوارکشی در مقابل مجلس را نیز اقدامی موفق دانست و تصریح کرد: بنا بود مقابل مجلس را دیوار بکشند که من وقتی از این موضوع مطلع شدم، موضوع را به دو نماینده مجلس و سه عضو شورای شهر اطلاع دادم، با پیگیری که انجام دادیم این موضوع متوقف شد و دیوار جایش را به نرده های فلزی داد. من معتقدم مجلس نماد تاریخ و تمدن یک کشور است و باید در معرض دید مردم باشد.

این خبرنگار به ماجرای تخریب بخش کالسکه رو خانه اتحادیه که به خانه دایی جان ناپلون هم مشهور است پرداخت و گفت: سال‌ها پیش خبری به من رسید که براساس آن مطمئن شدم بناست بخش کالسکه رو خانه اتحادیه تخریب شود. خاطرم هست که یک روز تعطیل به پاساژی در مجاورت این ملک رفتم و شروع به بررسی آنجا کردم. همانجا به یکی از اعضای شورای شهر وقت زنگ زدم ایشان به محل آمد و بعد هم از تخریب آن بخش جلوگیری شد.

اطیابی لغو ساخت و ساز در حریم کاخ گلستان را هم یکی دیگر از اقدامات مورد علاقه اش دانست و گفت سال ۹۶ اسنادی به دستم رسید که نشان میداد بناست در حریم کاخ گلستان و درست در مجاورت آن در سرای سیگارچی و ناصرخسرو ساخت و سازی انجام شود. موضوع را پیگیری کردم و با همکاری تعدادی دیگر از خبرنگاران حوزه میراث فرهنگی موفق شدیم جلوی این ساخت و ساز را بگیریم. این موضوع خسارت زیادی به گروهی که گویا قصد نداشت از سود بهترین موقعیت تجاری کشور صرف نظر کند، وارد کرد، طوری که حتی بارها و بارها تهدید هم شدم.

این خبرنگار با تاکید بر اینکه نباید اجازه دهیم آینده کشورمان به دست کوهخواران و جنگلخواران و میراثخواران و… بیفتد، تصریح کرد: سال‌ها پیش برای پیگیری موضوعی به من پیشنهاد دو هزار متر زمین در بومهن را دادند که فکر کنم حالا قیمتش خیلی شده باشد، آن پیشنهاد را رد کردم. پیشنهاد سفر اروپا، پیشنهادهای مالی مختلف و … هم داشتم که رد کردم. نمی‌خواهم شعار بدهم اما معتقدم تاریخ شهر و کشورم قابل معامله نیست و حداقل برای من اینطور نیست.

اطیابی ادامه داد: این پیشنهادها البته روی دیگری هم دارد، بارها تهدید شدم، حتی یکبار فردی به من گفت که اگر موضوعی را پیگیری کنم مرا می‌کشد. اما خب تهدیدهایشان هم جدی نبود و من کار خودم را ادامه می دهم، به قول یک بنده خدایی که حسابی هم از دست من عاصی شده بود، من ارتش یک نفره هستم و زبانم سرخ است. البته به نظر خودم زبان ما برای دفاع از میراث فرهنگی سبز است و برای متخلفان سرخ است.
پایان پیام

نظر دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

<